Tillandsia stricta 'soft leaf'

Tillandsia stricta 'soft leaf'

 

 

ใบมีสีเขียวปานกลาง

ใบค่อนข้างอ่อนปานกลาง

ดอกสีชมพูอ่อน

ตรงยอดสีออกน้ำตาลเข้ม

ชอบน้ำปานกลาง

แดดปานกลางค่อนข้างร่ม

 

 

Tillandsia stricta 'cotton candy'

Tillandsia stricta 'cotton candy'

 

 

ลักษณะใบค่อนข้างนิ่ม 

สีใบมีสีเทาขาว

ชอบน้ำปานกลาง

เลี้ยงง่าย ชอบร่มปานกลาง 

ดอกสีชมพูอ่อน

รากค่อนข้างเยอะ

 

 

 

ระยะเวลาใช้ประโยชน์ของพันธุ์พืช

 

ระยะเวลาใช้ประโยชน์ของพันธุ์พืช

 

พันธุ์พืชแต่ละพันธุ์เมื่อให้ขยายพันธุ์ให้เกษตรการใช้ปลูกนั้นพันธุ์บางพันธุ์ก็เป็นที่นิยมแพร่หลายออกไปในพื้นที่กว้างขวางและใช้ปลูกเป็นเวลานาน ในทางตรงกันข้ามพันธุ์บางพันธุ์ก็เสื่อมความนิยมและสูญหายไปอย่างรวดเร็ว การที่จะกำหนดว่าพันธุ์พืชพันธุ์หนึ่งจะใช้ ปลูกอยู่เป็นเวลานานเท่าไรนั้นไม่สามารถทำได้ แต่ก็มีหลักเกณฑ์ที่ควรนำมาใช้พิจารณาประกอบมีดังนี้คือ

 

 

1. เป้าหมายในการปรับปรุงพันธุ์พืชแต่ละพันธุ์ เป็นตามต้องการและยอมรับของเกษตรกรและตลาดโดยทั่วไปหรือไม่
2. มีการทดสอบและเปรียบเทียบพันธุ์ที่แน่นอนมากครั้ง และกระจายไปทั่วทุกท้องที่และ ฤดูกาลจึงทำให้ผลผลิตเฉลี่ยที่ได้รับเป็นตัวแทนที่แท้จริงของพันธุ์พืชพันธุ์นั้น
3. ควรมีการทดสอบพันธุ์พืชใหม่ร่วมกัน (uniform yield trials) ทุก ๆ ปีในแหล่งปลูกพืชนั้น เพื่อให้ทราบถึงความดีเด่นของพืชพันธุ์ใหม่เมื่อเปรียบเทียบกับพันธุ์ที่นิยมปลูกอยู่ในปัจจุบัน
4. พันธุ์พืชที่มีฐานทางพันธุกรรมกว้าง (broad genetic bases) ปรับตัวต่อสภาพดินฟ้าอากาศได้ดีกว่าแต่มีการตอบสนองต่อปัจจัยการผลิตได้น้อยกว่าพันธุ์ที่มีฐานทางพันธุกรรมแคบ

http://lms.thaicyberu.go.th/

ชนิดของพันธุ์พืชเป้าหมายในการปรับปรุงพันธุ์

ชนิดของพันธุ์พืชเป้าหมายในการปรับปรุงพันธุ์

ปัจจุบันนี้มีทั้งหน่วยราชการที่ได้แก่ กรมวิชาการเกษตรและมหาวิทยาลัยต่าง ๆ และภาคเอกชนได้แก่บริษัทต่าง ๆ ได้ปรับปรุงพันธุ์ขึ้นมา และมักจะมีคำถามเสมอว่าพันธุ์พืชที่เป็นเป้าหมายควรจะเป็นพันธุ์อะไร ซึ่งประเด็นที่จะใช้พิจารณาสำหรับตอบคำถามนี้ก็คือ ความแตกต่างของเปาหมายของการปรับปรุงพันธุ์ระหว่างภาครัฐและภาคเอกชน

 

 

ภาครัฐดำเนินงานปรับปรุงพันธุ์พืชโดยอาศัยภาษีอากรที่มาจากประชาชน ดังนั้นสิ่งที่ควรพิจารณาก็คือ กำหนดชนิดของพันธุ์ที่เกษตรกรส่วนใหญ่ได้ประโยชน์ก่อนเป็นลำดับแรก กล่าวคือ เป็นพันธุ์บริสุทธิ์ในพืชผสมตัวเอง และเป็นพันธุ์ผสมเปิดหรือพันธุ์สังเคราะห์ในพืชผสมข้ามเนื่องจากพันธุ์พืชดังกล่าวสามารถปรับปรุงพันธุ์และผลินเมล็ดพันธุ์ได้ง่ายกว่า เมล็ดพันธุ์จึงมีราคาถูกและเกษตรกรสามารถเก็บเมล็ดพันธุ์ไว้ใช้เอง เมื่อสามารถสร้างพันธุ์ชนิดดังกล่าวได้แล้ว เป้าหมายต่อไปก็คือการสร้างพันธุ์ลูกผสมชั่วแรกเพื่อยกระดับผลผลิตและคุณภาพของผลผลิตในพืชบางชนิด เพื่อให้ตามความก้าวหน้าของเทคโนโลยีในการปรับปรุงพันธุ์พืช และเป็นการช่วยสนับสนุนภาคเอกชนทางอ้อม ในแง่ของการสร้างประชากรพื้นฐานและสายพันธุ์แท้ที่ดี ซึ่งภาคเอกชนสามารถนำไปใช้ประโยชนต่อได้ทันที

ส่วนภาคเอกชนนั้นลงทุนทำการปรับปรุงพันธุ์ก็เพื่อหวังผลกำไร ชนิดของพันธุ์พืชที่เป็นเป้าหมายอันดับแรกก็คือพันธุ์ลูกผสมชั่วแรก เนื่องจากเป็นพันธุ์ที่ให้ผลผลิตสูงและคุณภาพดีมีความเป็นเจ้าของพันธุ์ เกษตรกรต้องซื้อตลอดไม่สามารถเก็บเมล็ดไว้ใช้เองได้ เนื่องจากเกิดการกระจายตัวของกรรมพันธุ์ (segregation) ทำให้ผลผลิตก็จะลดต่ำลงกว่าเดิมไปทุก ๆ ชั่วอายุ

 

http://lms.thaicyberu.go.th

พันธุ์พืชที่ใช้เป็นการค้า (Cultivars)

พันธุ์พืชที่ใช้เป็นการค้า (Cultivars)

พันธุ์ปลูก (Cultivars or varieties) เป็นพันธุ์ที่ใช้ปลูกเป็นการค้า cultivated varieties ได้จากการปรับปรุงพันธุ์ พันธุ์พืชเหล่านี้มีการตอบสนองสูงต่อปัจจัย การผลิตและการปฏิบัติดูรักษาที่ดีแต่จะได้ผลผลิตไม่สูงนักเมื่อนำไป ปลูกในสภาพธรรมชาติที่ใช้ปัจจัยการผลิตต่ำ

 

1. โคลน (Clonal cultivars) เป็นพันธุ์ทั้งของพืชผสมข้ามและผสมตัวเองที่ใช้ส่วนอื่น ๆ ของพืชนอกเหนือจากเมล็ดสำหรับขยายพันธุ์เป็นการค้า เช่น หน่อ หัว ลำต้น กิ่ง ไหล เถา เป็นต้น เนื่องจากไม่สามารถผลิตเมล็ดหรือผลิตได้ยาก ส่วนใหญ่พืชเหล่านี้มีพันธุกรรมเป็นพันธุ์ทาง (heterozygous) ลักษณะของลูกจะคล้ายกันและคล้ายกับแม่พันธุ์
2. พันธุ์บริสุทธิ์ (Pure lines) เป็นพันธุ์ของพืชผสมตัวเองที่เป็นพันธุ์บริสุทธิ์หรือพันธุ์แท้ซึ่งมีความบริสุทธิ์ (Homozygous) อยู่ในระดับสูง มีการกระจายตัว (segregate) ในชั่วอายุต่อ ๆ ไปน้อยมาก หรืออาจจะกล่าวได้ว่าลักษณะของลูกจะเหมือนกับพ่อแม่
3. พันธุ์ปน (Mixed/blended cultivars) เป็นพันธุ์ของพืชผสมตัวเองสร้างโดยการนำเมล็ดพันธุ์พืชตั้งแต่ 2 สายพันธุ์ขึ้นไปมาปนกันในสัดส่วนที่กำหนด แล้วนำไปปลูกเพื่อให้ได้ประโยชน์ในการเกื้อกูลซึ่งกันและกัน (compensation) เมื่อเก็บเกี่ยวแล้วนำเมล็ดไปปลูกในชั่วอายุต่อไปต้นพืชจะมีลักษณะไม่สม่ำเสมอ เนื่องจากมีสายพันธุ์ปนกันมาแต่เริ่มแรก
4. มัลติไลน์ (Multilines) เป็นพันธุ์ของพืชผสมตัวเอง ที่สร้างโดยการนำเมล็ดของสายพันธุ์ isogenic lines คือเป็นสายพันธุ์ที่มีลักษณะเหมือนกันเกือบทั้งหมดยกเว้นลักษณะความต้านทานต่อโรคเท่านั้นที่แตกต่างกัน มาปนกันในสัดส่วนที่กำหนด แล้วนำไปปลูกเพื่อป้องกันการระบาดของโรคบางโรค ซึ่งจะทำให้ได้รับผลผลิตอยู่
5. พันธุ์ผสมเปิด (Open-pollinated cultivars) เป็นพันธุ์ของพืชผสมข้ามที่เปิดโอกาสให้มีการผสมเกสรอย่างอิสระ (random mating) ซึ่งเป็นธรรมชาติของพืชที่ผสมเกสรข้ามต้นและอาจมีการคัดเลือกหมู่ (mass selection) ร่วมไปด้วย
6. พันธุ์ลูกผสมชั่วแรก (F₁-hybrids) เป็นพันธุ์ทั้งของพืชผสมข้ามและผสมตัวเองที่นิยมใช้เป็นการค้ามากที่สุด สร้างขึ้นมาจากกการผสมพันธุ์ระหว่างสายพันธุ์แท้ 2, 3, หรือ 4 สายพันธุ์ ซึ่งมีชื่อเรียกว่า ลูกผสมเดี่ยว (single cross hybrid), ลูกผสมสามทาง (three-way cross hybrid) และลูกสมคู่ (double cross hybrid) ตามลำดับ ซึ่งมีกรรมพันธุ์เป็นพันทาง (heterozygous) แต่ประชากรส่วนใหญ่มีลักษณะคล้ายกัน (homogeneous) การสร้างพันธุ์ลูกผสมขึ้นมาก็เพื่อต้องการใช้ประโยชน์จากแรงลูกผสม (hybrid vigor or heterosis)
7. พันธุ์สังเคราะห์ (Synthetic cultivars) เป็นพันธุ์ของพืชผสมข้ามที่เกิดจากการผสมพันธุ์ที่มีการควบคุมหรือเป็นระบบ (controlled or synthetic pollination) ของสายพันธุ์ พันธุ์หรือโคลน (Clone) ที่มีความสามารถในการรวมตัวทั่วไปดี (good general combining ability) โดยผ่านการ ทดสอบความสามารถในการรวมตัวมาแล้ว ตั้งแต่ 4 สายพันธุ์ขึ้นไปหรือ ลูกผสมคู่ 2 ชุด

http://lms.thaicyberu.go.th

พันธุ์พืชที่ใช้ในการปรับปรุงพันธุ์

พันธุ์พืชที่ใช้ในการปรับปรุงพันธุ์

เป็นพันธุ์อนุรักษ์ในแหล่งรวบรวมพันธุ์หรือยังอยู่ระหว่างการปรับปรุงพันธุ์ แบ่งออกเป็น 3 ชนิด ตามขั้นตอนหรือความก้าวหน้าของการปรับปรุงพันธุ์ดังนี้คือ

 

 

1. พันธุ์ป่า (Wild species/varieties/germplasm) เป็นพันธุ์ที่เกิดขึ้นในธรรมชาติทั่วไป ไม่ได้นำมาใช้ในการเพาะปลูก แต่มีการเก็บรักษาไว้เพื่อนำมาใช้ประโยชน์ในการถ่ายทอดลักษณะบางอย่างมาสู่พันธุ์ปลูก
2. พันธุ์พื้นเมือง (Indigenous/native/local/landrace) เป็นพันธุ์ที่ได้มาจากพันธุ์ป่า เกษตรกรในแต่ละท้องถิ่นได้คัดเลือกและนำมาปลูกเป็นเวลาช้านาน ให้ผลผลิตสูงพอสมควรปรับตับเข้ากับสภาพดินฟ้าอากาศได้ดี (ส่วนใหญ่มักจะไม่ตอบสนองต่อปัจจัยการผลิต)
3. สายพันธุ์ (Lines/strains) เป็นรหัสเรียกกลุ่มพืชที่อยู่ในระหว่างการปรับปรุงพันธุ์ก่อนตั้งชื่อ มีองค์ประกอบของพันธุกรรมเป็นพันธุ์แท้ (Homozygous) และลักษณะของลูกคล้ายกัน (Homogeneous)

ประเภทของพันธุ์พืช

ประเภทของพันธุ์พืช

ในปัจจุบันวิทยาการทางด้านพันธุศาสตร์ การปรับปรุงพันธุ์และการขยายพันธุ์พืชได้เจริญก้าวหน้าไปมาก ความเข้าใจเบื้องต้นเกี่ยวกับชนิดของพันธุ์พืชมีความสำคัญมากซึ่งเป็นประโยชน์ ต่อนักปรับปรุงพันธุ์ในการเลือกวิธีการปรับปรุงพันธุ์และต่อเกษตรกรในการเลือกพันธุ์พืชเพื่อนำไปเพาะปลูกต่อไป

พันธุ์พืช (Varieties) เป็นศัพท์ที่ใช้เรียกกลุ่มย่อยของพืช (Sub division) ภายในพืชชนิดหนึ่ง(Species) พืชในกลุ่มนี้มีลักษณะคล้ายคลึงกันเนื่องจากมีกรรมพันธุ์ร่วมกันแบ่งออกตามกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการปรับปรุงพันธุ์ออกเป็น 2 ประเภทคือ พันธุ์พืชที่ไม่ได้รับการปรับปรุงพันธุ์และอยู่ ระหว่างการปรับปรุงพันธุ์ และพันธุ์พืชที่ใช้เป็นการค้า (cultivars = cultivated variety แต่ส่วนใหญ่ถูกเรียกว่า variety) ที่เป็นผลงานจากการปรับปรุงพันธุ์แล้ว ซึ่งมีคุณสมบัติเฉพาะดังนี้คือ

1. มีเอกลักษณ์ (Distinctive) ของตนเอง โดยมีลักษณะเช่นรูปร่าง ขนาด สี และลักษณะทางสรีรวิทยาแตกต่างจากพันธุ์อื่น ๆ
2. มีความคล้ายคลึงกัน (Homogeneous/uniform) ของลักษณะที่เป็นเอกลักษณ์ของพันธุ์ภายในกลุ่มของต้นที่เป็นพันธุ์เดียวกัน
3. มีความคงที่ (Stable/repeatable) ของลักษณะที่เป็นเอกลักษณ์ของพันธุ์ โดยไม่เปลี่ยนแปลงเมื่อทำการขยายพันธุ์ในแต่ละชั่วอายุ